hukuk haberleri
İntifa hakkı, ortaklığın giderilmesi Yazdır
İntifa hakkı, ortaklığın giderilmesi

İntifa hakkı, ortaklığın giderilmesi

T.C.
YARGITAY
İÇTİHATI BİRLEŞTİRME GENEL KURULU
ESAS NO: 1960/1
KARAR NO: 1960/3
KARAR TARİHİ: 14.03.1960

>ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI - TAŞINMAZIN İNTİFA HAKKI İLE TAKYİTLİ OLMASI - İNTİFA HAKKI SAHİBİNİN İZİN VERMESİ GEREĞİ

ÖZET: Mahkemece satılması suretiyle şuyuunun giderilmesine karar verilen bir gayrimenkulün intifa hakkı ile yükümlü olarak satılmasının kanunlara daha uygun olduğunun kabulü iktiza eder. Bu hal şekli intifa hakkının mahiyetine ve kabulü ile güdülen gayeye de uygun olur. Ancak intifa hakkı sahibi muvafakat ettiği takdirdeki ki, gayrimenkul intifa hakkı ile takyitli olmaksızın satılabilir ve intifa hakkı da satış bedelinden takyitli hisseye isabet eden para üzerine geçer.

(1086 S. K. m. 571) (743 S. K. m. 717, 721)

Dava: Hukuk Umumi Heyetinin 17.7.1952 tarih ve 5/84 - 18/64 sayılı ve Beşinci Hukuk Dairesinin 28.9.1950 tarih ve 3749/3040 sayılı kararları ile Altıncı Hukuk Dairesinin 29.6.1956 tarih ve 5327/4477 sayılı kararı arasında içtihat aykırılığı bulunduğu ileri sürülerek bunun giderilmesi ilgililer tarafından istenildiği gibi aynı mevzu ile alakalı olarak Altıncı Hukuk Dairesi Reisliğinin 5.1.1960 tarih ve 1 sayılı yazısı ile de dairenin müstakar içtihatından dönmek istediği bildirilerek, Temyiz Mahkemesi Teşkilatına dair 1221 sayılı kanunun muaddel 8. maddesinin 1. fıkrasının A bendi uyarınca; içtihadı birleştirme yoluna başvurulduğundan mesele Büyük Heyette müzakere edilerek aşağıdaki neticeye varılmıştır.

Aralarında içtihat aykırılığı olduğu ileri sürülen kararlardan Hukuk Umumi Heyeti ile Beşinci Hukuk Dairesinin kararlarında bir kısım hisseleri Medeni Kanunun miras hukuku ile ilgili hükümleri uyarınca intifa hakkı ile takyitli bir gayrimenkulün şuyuunun giderilmesi maksadıyla satılmasına karar verilmesi halinde satışın gayrimenkul intifa hakkı ile yükümlü olarak yapılması gerektiği mütalaa edildiği halde Altıncı Hukuk Dairesinin kararında gayrimenkulün üzerinde intifa hakkı yokmuş gibi satılması ve intifa hakkının satış bedelinden bu hak ile takyitli hisseye isabet edecek satış bedeli üzerine intikali lazım geldiği kabul edildiği gibi mezkur dairenin mümasil hadiselerde ittihaz ettiği bütün kararlarda da aynı görüş benimsenmiş bulunmaktadır. Şu hale göre bu mevzuda Hukuk Umumi Heyeti ve Beşinci Hukuk Dairesinin görüşleri ile Altıncı Hukukun görüşü arasında açık bir mübayenet mevcut bulunmaktadır.

Medeni Kanunun 717. maddesine göre intifa hakkı hilafına sarahat bulunmadıkça, sahibine taalluk ettiği şeyden tamamıyla istifade etmek hakkını bahşeder.

İntifa hakkının hangi hallerde zeval bulacağı Medeni Kanunun 720 ve 721. maddelerinde, hangi hallerde bedele inkılap edeceği de aynı kanunun 722. maddesinde açıkça gösterilmiş bulunmaktadır. Ne bu hakkın sona ermesi, ne de bedele intikali sebepleri arasında gayrimenkulün şuyuunun giderilmesi maksadıyla satılması hali yer almış değildir.

Diğer taraftan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 571. maddesine göre şuyularının giderilmesine karar verilen menkul ve gayrimenkul malların İcra ve İflas Kanunu hükümleri dairesinde satılması gerekmektedir.

İcra ve İflas Kanununun 125. maddesinde de gayrimenkulün üzerindeki ittifak hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler, ipotekli borç senetleri, irat senetleriyle birlikte, yani bu haklarla takyitli olarak satılacağı yazılıdır.

Medeni Kanun ile Usul ve İcra ve İflas Kanunları hükümleri hep birlikte mütalaa edildiği ve intifa hakkının da irtifak hakkının bir nevi olduğu göz önünde tutulduğu takdirde, esas kaide olarak, mahkemece satılması suretiyle şuyuunun giderilmesine karar verilen bir gayrimenkulün intifa hakkı ile yükümlü olarak satılmasının kanunlara daha uygun olduğunun kabulü iktiza eder. Bu hal şekli intifa hakkının mahiyetine ve kabulü ile güdülen gayeye de uygun olur. Ancak intifa hakkı sahibi muvafakat ettiği takdirdeki ki, gayrimenkul intifa hakkı ile takyitli olmaksızın satılabilir ve intifa hakkı da satış bedelinden takyitli hisseye isabet eden para üzerine geçer. Bunun aksinin kabulü intifa hakkı sahibini Medeni Kanunun kendisine tanıdığı bir haktan, yani hakkının taalluk ettiği gayrimenkulden istifade hakkından mahrum etmek demek olur ki, bunun da tervici doğru olamaz. Necite:

SONUÇ: Bir kısım hisseleri intifa hakkı ile takyitli bir gayrimenkulün şüyuunun giderilmesine karar verilmesi halinde satışın intifa hakkı yokmuş gibi yapılmasına ve intifa hakkının satış bedelinden takyitli hisseye isabet edecek bedel üzerine intikaline karar verilmesinin caiz olmadığına, satışın Usul ve İcra ve İflas Kanunları uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak yapılması gerektiğine, 14.3.1960 tarihinde ittifakla karar verildi.


Kaynak: wwwkarararacom

Copyright © 1999-2018 | Güneş Hukuk Bürosu
Antalya / Türkiye